Inhoudsopgave
- Handvast, belastbaar en volledig uitgehard
- Droogtijd per lijmsoort
- Secondelijm en UV-lijm: snel vast, niet meteen klaar
- Epoxy en MMA: de chemie bepaalt het tempo
- Textiellijm: aandrogen en klemmen
- Factoren die de droogtijd bepalen
- Veelgestelde vragen
- Conclusie
Hoe lang lijm moet drogen, hangt af van de lijmsoort en van wat je met “droog” bedoelt. Een secondelijmverbinding zit na een paar seconden vast, maar is dan nog lang niet op volle sterkte. Een epoxy voelt na een uur hard aan, terwijl de verbinding pas een dag later echt belast mag worden.
Wie te vroeg aan een lijmverbinding trekt, verliest sterkte die niet meer terugkomt. Wie de omstandigheden kent, kan juist gericht tijd winnen. Hieronder staan de droogtijden per lijmsoort, het verschil tussen handvast en volledig uitgehard en de factoren die de uitharding versnellen of vertragen.
Handvast, belastbaar en volledig uitgehard
Op verpakkingen en productpagina’s kom je verschillende termen tegen. Ze betekenen elk iets anders:
- Open tijd of verwerkingstijd: de tijd waarin je de lijm na het aanbrengen of mengen nog kunt verwerken en de delen kunt verschuiven.
- Handvast: de delen blijven zonder hulp op hun plek zitten. Je kunt het werkstuk voorzichtig oppakken, maar niet belasten.
- Belastbaar: de verbinding kan een normale belasting aan, maar heeft nog niet haar volle sterkte. Veel fabrikanten noemen dit moment niet apart, daarom houd je bij twijfel de tijd voor volledige uitharding aan.
- Volledig uitgehard: de lijm heeft zijn eindsterkte en de opgegeven bestendigheid tegen water en temperatuur bereikt.
Het verschil tussen handvast en volledig uitgehard is groot. Bij de meeste lijmsoorten zit daar uren tussen, soms een hele dag. Een verbinding die handvast is, voelt vaak al sterk aan. Dat is precies de reden dat veel reparaties te vroeg in gebruik worden genomen.
Droogtijd per lijmsoort
De tabel hieronder geeft de tijden die op de productpagina’s van onze lijmen staan. Ze gelden bij kamertemperatuur. Bij andere lijmen van hetzelfde type kunnen de tijden afwijken, dus kijk altijd op de verpakking.
| Lijmsoort | Handvast | Volledig uitgehard |
|---|---|---|
| Secondelijm dun (industrielijm) | Enkele seconden | 8 uur |
| Secondelijm dik, vullend | Circa 45 seconden | 8 uur |
| Super+ (dikke secondelijm) | 45 tot 300 seconden | 12 uur bij 20 °C, 24 uur bij 10 tot 15 °C |
| UV-lijm (glaslijm) | Ongeveer 4 minuten onder een UV-lamp, ongeveer 15 minuten in de zon | Na 1 uur een blijvende verbinding |
| Epoxylijm Industrie | 2 uur | 24 uur |
| MMA (Epoxy V2) | 2 uur | 24 uur |
| Vloeibaar staal (MMA) | 30 minuten | 8 uur bij 20 °C |
| Textiellijm | Samenvoegen na 60 seconden aandrogen | 24 uur klemmen |
Wat opvalt: hoe sneller een lijm handvast is, hoe groter de kans dat je hem te vroeg belast. Bij secondelijm zit de verbinding binnen een minuut, maar de eindsterkte komt pas na een werkdag.
Secondelijm en UV-lijm: snel vast, niet meteen klaar
Secondelijm (cyanoacrylaat) hardt uit door het vocht dat op elk oppervlak en in de lucht aanwezig is. Daardoor gaat het aan de buitenkant snel, maar heeft de lijm in de naad meer tijd nodig. Een dunne laag hardt het snelst uit. De productpagina van de industrielijm zegt het letterlijk: hoe dunner de lijm wordt aangebracht, hoe sneller hij droogt. Een druppel per vierkante centimeter is genoeg. Te veel lijm vertraagt de uitharding en maakt de verbinding zwakker.
Bij een naad die niet goed sluit, duurt het langer. Voor de dikke, vullende industrielijm noemt de productpagina een uithardingstijd van ongeveer 3 uur als de delen niet op elkaar aansluiten, tegenover 45 seconden bij goed passende delen.
UV-lijm werkt anders. Die hardt pas uit als er UV-licht bij komt. Zolang je geen licht toelaat, kun je de delen corrigeren. De snelheid hangt af van de lichtbron. Met zonlicht duurt het ongeveer 15 minuten, met een lamp ongeveer 4 minuten. Een klein UV-lampje met 12 led’s hardt volgens de productpagina 7 à 8 cm² per keer uit. Voor een groter vlak heb je een grotere lamp nodig of werk je in delen. Belangrijk: het licht moet de lijm kunnen bereiken, dus een van beide delen moet lichtdoorlatend zijn.
Epoxy en MMA: de chemie bepaalt het tempo
Twee-componentenlijmen harden uit door een reactie tussen hars en verharder. Vocht uit de lucht speelt daarbij geen rol, maar temperatuur wel. Bij de epoxylijmen uit ons assortiment is de verwerkingstijd kort: ongeveer 5 minuten na het mengen. Daarna zit de verbinding na 2 uur handvast en is hij na 24 uur op sterkte.
MMA (methylmethacrylaat) is een acrylaatlijm die je net als epoxy mengt. De Epoxy V2 is op basis van MMA en heeft een verwerkingstijd van 4 tot 7 minuten bij 20 tot 25 °C. Vloeibaar staal is ook een MMA-lijm en zit sneller vast: handvast na 30 minuten en volledig uitgehard na 8 uur bij 20 °C.
Houd bij twee-componentenlijm de mengverhouding aan. Meer verharder toevoegen maakt de lijm niet sneller maar slechter: een deel van de verharder reageert niet en de lijm hardt niet goed uit. Een mengtuit zorgt voor de juiste verhouding.
Textiellijm: aandrogen en klemmen
Textiellijm is een lijm op basis van rubber die je op beide delen aanbrengt. Volgens de gebruiksaanwijzing van de Mesa textiellijm laat je de lijm eerst 60 seconden aandrogen, voeg je daarna de delen samen en klem je ze 24 uur stevig. Bij een patch ga je er na die 24 uur nog met de strijkbout over, op de stand voor katoen. Verwerk de lijm tussen 12 en 25 graden.
Een kledingstuk wassen voordat die 24 uur voorbij zijn, is vragen om problemen. De lijm is na uitharding wasbaar op 90 °C, maar niet eerder.
Factoren die de droogtijd bepalen
- Temperatuur. Warmte versnelt vrijwel elke lijm, kou vertraagt. De Epoxy V2 moet je niet onder 15 °C verwerken, anders bereikt hij zijn eindsterkte niet. Super+ heeft bij 10 tot 15 °C twee keer zo lang nodig als bij 20 °C. In een koude schuur of garage kun je beter binnen lijmen of de ruimte eerst verwarmen.
- Luchtvochtigheid. Secondelijm heeft een beetje vocht nodig. In een heel droge ruimte gaat het trager.
- Laagdikte. Bij secondelijm geldt: dun is snel. Bij epoxy en MMA maakt een dikkere laag weinig uit voor de snelheid, maar wel voor de sterkte als de naad te breed wordt.
- Passing van de delen. Een strakke naad hardt sneller uit dan een naad met speling.
- Ondergrond. Poreuze materialen zoals hout en gips trekken dunne lijm weg, waardoor er minder in de naad achterblijft. Een dikkere lijm helpt dan.
Werk bij secondelijm en twee-componentenlijm in een goed geventileerde ruimte en draag handschoenen. Dat geldt ook tijdens het uitharden, want dan komen er nog dampen vrij.
Veelgestelde vragen
Kan ik de droogtijd versnellen met een föhn?
Bij epoxy en MMA versnelt een iets warmere omgeving de uitharding. Blaas niet met hete lucht op secondelijm of UV-lijm: dat helpt niet en kan het materiaal beschadigen. Voor UV-lijm werkt een sterkere UV-lamp wel.
Hoe weet ik of lijm volledig is uitgehard?
Van buiten zie je het niet. Een laagje lijm op de rand kan hard zijn terwijl de lijm in de naad nog uithardt. Houd daarom de tijd aan die de fabrikant opgeeft en neem bij kou ruim extra tijd.
Waarom blijft mijn epoxy plakkerig?
Meestal is de mengverhouding niet goed of is er onvoldoende gemengd. Ook te lage temperatuur kan de oorzaak zijn. Gooi de eerste centimeter uit een nieuwe mengtuit weg, want die is vaak nog niet goed gemengd.
Mag ik een secondelijmverbinding na een uur belasten?
Licht wel, maar voor de volle sterkte wacht je 8 uur, bij Super+ 12 uur. Een onderdeel dat water, warmte of schokken te verduren krijgt, geef je die tijd altijd.
Conclusie
De droogtijd van lijm bestaat uit twee momenten: handvast en volledig uitgehard. Secondelijm is binnen seconden vast en na 8 tot 12 uur klaar, UV-lijm hardt onder de lamp in minuten uit, epoxy en MMA zijn na enkele uren handvast en na een dag op sterkte, en textiellijm heeft 24 uur klemmen nodig.
Wie de verbinding pas belast als de lijm volledig is uitgehard en bij kou extra tijd neemt, haalt de sterkte uit de lijm die op de verpakking staat.