Inhoudsopgave
- Neodymium of ferriet: wat lijm je eigenlijk
- De coating van neodymiummagneten
- Welke lijm voor magneten
- Magneet op metaal, hout of kunststof
- Stap voor stap een magneet lijmen
- Veelgestelde vragen
- Conclusie
Een magneet lijmen lijkt eenvoudig: een druppel lijm en klaar. In de praktijk laten gelijmde magneten vaak los. Niet omdat de lijm te zwak is, maar omdat de magneet een glad, gecoat oppervlak heeft, omdat hij tijdens het uitharden verschuift of omdat de lijm niet past bij de ondergrond.
Hieronder lees je wat het verschil is tussen neodymium- en ferrietmagneten, waarom de coating zo belangrijk is en welke lijm je kiest voor een magneet op metaal, hout of kunststof.
Neodymium of ferriet: wat lijm je eigenlijk
De twee magneettypen die je het vaakst tegenkomt, gedragen zich bij het lijmen heel verschillend.
Neodymiummagneten zijn klein, zilverkleurig en erg sterk. Het materiaal zelf roest snel, daarom hebben ze bijna altijd een coating. Meestal is dat nikkel, soms zink, goud of een kunststof laag. Je lijmt dus niet op de magneet zelf, maar op die coating.
Ferrietmagneten zijn donkergrijs of zwart, voelen aan als keramiek en zijn zwakker bij dezelfde afmeting. Ze hebben meestal geen coating. Het oppervlak is licht ruw en iets poreus, en het materiaal is bros: een ferrietmagneet breekt of brokkelt bij een klap.
| Eigenschap | Neodymium | Ferriet |
|---|---|---|
| Oppervlak | Glad, gecoat | Mat, licht poreus |
| Voorbereiding | Ontvetten, coating licht opruwen | Stofvrij maken en ontvetten |
| Aandachtspunt | Coating niet doorschuren | Bros, niet klemmen met veel kracht |
| Geschikte lijm | Epoxy, MMA, secondelijm bij kleine magneten | Epoxy of dikke secondelijm |
De coating van neodymiummagneten
De nikkellaag op een neodymiummagneet is glad en hard. Lijm grijpt daar slecht op aan als je het oppervlak niet voorbereidt. Ontvet de magneet eerst: er zit vaak een dun laagje olie of vet op van de productie of van je vingers. Ruw daarna de lijmzijde licht op met fijn schuurpapier, zodat de glans eraf is.
Schuur niet door de coating heen. Het neodymium eronder oxideert snel, zeker in een vochtige omgeving, en roest onder de lijmlaag drukt de verbinding uiteindelijk los. Mat maken is genoeg. Bij magneten met een kunststof coating geldt hetzelfde: licht opruwen, niet wegschuren.
Let ook op warmte. Neodymiummagneten verliezen bij verhitting hun kracht. Voor de gangbare typen ligt de grens rond 80 °C. Lijmen die je met hitte moet uitharden zijn daarom niet geschikt, en ook een magneet vlak bij een warmtebron is geen goed idee.
Welke lijm voor magneten
De keuze hangt af van de grootte van de magneet, de ondergrond en de belasting.
Epoxy
Voor de meeste toepassingen is een twee-componentenlijm de veiligste keuze. Epoxy vult ongelijkheden op, werkt op metaal, hout en harde kunststof, en geeft je een paar minuten om de magneet goed te plaatsen. De Epoxylijm Industrie lijmt volgens de productpagina metaal, hout, aluminium en kunststoffen, is na 2 uur handvast en na 24 uur op sterkte.
MMA
Een MMA-lijm zoals de Epoxy V2 is gemaakt voor metalen en hecht goed op gladde metalen oppervlakken zonder primer. Voor een magneet op staal, roestvast staal of aluminium is dat een sterke optie. Verwerk deze lijm niet onder 15 °C.
Secondelijm
Voor kleine magneten met een vlak contactvlak, bijvoorbeeld in modelbouw of op een koelkastmagneet, werkt secondelijm prima. Kies een dikkere variant zoals Super+ lijm, die volgens de productpagina goed vullend is, slagvaster dan gewone industrielijm en bestand tegen water. Een dunne secondelijm is alleen geschikt als de magneet echt vlak op de ondergrond ligt.
Magneet op metaal, hout of kunststof
Op metaal
Een magneet op staal houdt zichzelf al vast. Dat lijkt handig, maar de magneet trekt zich ook scheef of schuift naar een rand voordat de lijm hard is. Markeer de positie vooraf en plaats de magneet in één beweging. Op aluminium, roestvast staal van de austenitische soort en messing is er geen aantrekking, dus daar moet je de magneet tijdens het uitharden fixeren met tape.
Op of in hout
Een magneet vlak op hout lijmen kan, maar een magneet die in een geboord gat ligt, zit veel steviger. Boor het gat net iets ruimer dan de magneet, vul het voor de helft met epoxy en druk de magneet erin. De lijm loopt langs de zijkanten omhoog en de magneet zit dan niet alleen aan de onderkant vast. Zo worden magneten in kastdeurtjes, sleutelborden en houten speelgoed vaak verwerkt.
Op kunststof
Harde kunststoffen zoals ABS, pvc en acryl zijn goed te lijmen met epoxy of secondelijm. Bij polyethyleen en polypropyleen, bijvoorbeeld opbergbakken, hecht bijna niets zonder voorbehandeling. Daar heb je een primer of een speciale lijm voor PE en PP nodig.
Stap voor stap een magneet lijmen
- Controleer welke zijde van de magneet naar buiten moet. Bij twee magneten die elkaar moeten aantrekken, bijvoorbeeld in een deurtje en een kastwand, is dat belangrijk: eenmaal gelijmd kun je niet meer omdraaien.
- Ontvet magneet en ondergrond.
- Ruw de lijmzijde van de magneet licht op zonder door de coating te gaan. Schuur ook gladde ondergronden licht op.
- Maak alles stofvrij. Let op: een magneet trekt ijzervijlsel en schuurstof van staal aan, veeg dat grondig weg.
- Breng de lijm aan en plaats de magneet. Houd gereedschap en andere magneten uit de buurt, zodat de magneet niet wegspringt.
- Fixeer met tape en laat de lijm volledig uitharden voordat je de magneet belast.
Werk in een geventileerde ruimte en gebruik handschoenen bij epoxy en secondelijm.
Veelgestelde vragen
Waarom laat mijn magneet steeds los?
Meestal door een gladde, niet opgeruwde coating of een te kleine lijmlaag die alleen in het midden zit. Soms is de magneet sterker dan de lijmverbinding: als je hem elke dag van een stalen plaat trekt, belast je de lijm steeds op afpellen. Een magneet in een gat of in een kapje is dan beter.
Kan ik een gebroken ferrietmagneet lijmen?
Ja, met epoxy of een dikke secondelijm. Houd er rekening mee dat de twee helften elkaar kunnen afstoten of aantrekken in een andere stand. Houd ze stevig in positie tot de lijm hard is.
Zijn neodymiummagneten gevaarlijk?
Sterke neodymiummagneten kunnen vingers flink knellen als ze naar elkaar toe springen. Kleine magneten horen niet binnen bereik van kinderen: als een kind er meer dan één inslikt, kunnen ze elkaar in het lichaam aantrekken. Houd ze ook weg van pacemakers en elektronica.
Kan ik een magneet met dubbelzijdig tape bevestigen?
Voor lichte toepassingen wel, maar tape kruipt bij warmte en blijvende belasting. Voor een verbinding die jaren moet houden is lijm betrouwbaarder.
Conclusie
Magneten lijmen gaat goed als je de coating licht opruwt zonder erdoor te gaan, alles ontvet en een lijm kiest die bij de ondergrond past. Epoxy is voor de meeste klussen de beste keuze, MMA is sterk op metaal en een dikke secondelijm werkt voor kleine magneten met een vlak contactvlak.
Geef de lijm de volle uithardingstijd en zorg dat de magneet in die tijd niet verschuift. Voor magneten die veel worden belast, is een magneet in een gat of kapje sterker dan een magneet die alleen met zijn onderkant vastzit.